35. PZLA MISTRZOSTWA POLSKI U23 Sieradz 2018

Zabytki

  • Rynek

Rynek stanowił centrum średniowiecznego układu urbanistycznego miasta, który zachował się do dnia dzisiejszego. Zabudowany w większości kamienicami pochodzącymi z XIX w. Od XV w. do pożaru w 1693 r. na rynku stał ratusz. Odbudowany, spłonął ponownie w 1794 r. podczas walk sieradzan z Prusakami w czasie Insurekcji Kościuszkowskiej. Obecnie stoi tu żeliwna pompa, wkomponowana w zespół kolorowych fontann. Od 2015 r. na Rynku znajduje się również rzeźba przedstawiająca Antoine’a Cierplikowskiego przy fotelu fryzjerskim. Warto zatrzymać się na chwile przy postaci wielkiego mistrza, usiąść na fotelu i zrobić pamiątkowe zdjęcie.

 

  • Klasztor podominikański

Klasztor należy do najstarszych zabytków Sieradza. Jego początki sięgają pierwszej połowy XIII wieku, kiedy to za sprawą Konrada Mazowieckiego do miasta zostali sprowadzeni dominikanie. Obecna budowla kryje w swoich murach elementy wcześniejszej budowli gotyckiej (krużganki). Na krużgankach cenne rzeźby i kilkanaście obrazów, przeważnie nieznanych autorów, w większości z XVII - XVIII w. Wśród nich należy wymienić obraz “Wskrzeszenie Piotrowina” namalowany w 1647 r. przez Jana Drużla. Wyjątkowo cennym zabytkiem jest rzeźba w drewnie topolowym z lat 1420-1430 o wysokości ok. 122 cm przedstawiająca Madonnę z Dzieciątkiem.

 

  • Przyklasztorny kosciół św. Stanisława

Został wzniesiony ok. połowy XIII wieku i był to pierwszy kościół dedykowany temu świętemu. Do jego budowy użyto cegły. Świątynia jest budowlą jednonawową, z prezbiterium nieco węższym niż nawa. Zgodnie z zasadą dominikanów nie ma wieży, tylko sygnaturkę. Wejście prowadziło niegdyś przez portal od strony rynku. Zasługuje on na szczególną uwagę, ponieważ jest jednym z nielicznych portali wczesnogotyckich w Polsce. Zespół klasztorny był miejscem licznych wydarzeń. We wrześniu 1331 r. został ograbiony i spustoszony przez Krzyżaków. W 1383 r. miał tu miejsce jeden ze zjazdów szlachty, która wybrała na króla Polski Jadwigę córkę Ludwika Węgierskiego. Wśród pięknego wyposażenia na uwagę zasługuje barokowy ołtarz główny z 1718 r., a w nim obraz Matki Boskiej Różańcowej z początku XVIII w. i Chrystusa Króla namalowany przez siostrę M.N. Hekker w 1939 r. Na bramkach rzeźby św. Andrzeja i św. Heleny. Do ołtarza głównego od strony chóru przylega rzeźbiony w drewnie ołtarz z 1731-1734 r. fundacji starosty Jana Morsztyna z obrazem św. Jana Kantego. Obok stalle z XVIII w. Po lewej stronie ołtarz św. Dominika z XVII w. Po prawej stronie ołtarz św. Jacka z XVIII wiecznymi obrazami i rzeźbami. Pozostałe trzy ołtarze są zróżnicowane stylowo, z różnych fundacji, głównie z XVI-XVII w. Od 1922 r. zespół klasztorny użytkowany jest przez ss. Urszulanki (szare) Serca Jezusa Konającego.

 

  • Narożna kamienica i zbiegu ulic Zamkowej i Dominikańskiej

Jest najstarszą murowaną kamienicą mieszczańską z XVII wieku, powszechnie zwana “kamienicą pojagiellońską”. Jest to budynek piętrowy, zbudowany na planie prostokąta, podpiwniczony. W części pomieszczeń zachowały się sklepienia krzyżowe, a w sali na piętrze strop belkowy nawiązujący do epoki Renesansu. Obecnie w budynku mieści się Muzeum Okręgowe. Placówka ta powstała w 1937 r. Pierwsze eksponaty zostały zgromadzone dzięki darom m.in. Kazimierza Walewskiego z Tubądzina, starosty sieradzkiego Kazimierza Łazarskiego, ks. Walerego Pogorzelskiego i innych.

Obecnie Muzeum Okręgowe posiada wystawy stałe obrazujące dzieje Sieradzkiego z zakresu archeologii, historii, historii sztuki i etnografii. Ten ostatni dział obejmuje także Sieradzki Park Etnograficzny mieszczący się przy ul. Grodzkiej. W Tubądzinie mieści się Muzeum Walewskich – oddział Muzeum Sieradzkiego utworzony 25 października 1984 r.

Muzeum posiada również bibliotekę naukową i dział oświatowy. Organizuje i sprowadza liczne wystawy czasowe cieszące się zainteresowaniem dorosłych i młodzieży szkolnej. Muzeum jest także organizatorem wielu konkursów czy lekcji muzealnych.

 

  • Bazylika Mniejsza Wszystkich Świętych

Obecny kościół parafialny zbudowano w stylu gotyckim. Jest trzynawowy, halowy, murowany z cegły. Posiada dwuprzęsłowe, wieloboczne zamknięte prezbiterium o szerokości równej nawie głównej. Pierwotny kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych został spalony przez Tatarów w 1278 r., po odbudowie zniszczony w 1292 r. przez Czechów, a w 1331 r. przez Krzyżaków. Odbudowany przez Kazimierza Wielkiego około 1370 r., był ponownie restaurowany w 1447 r. i przerabiany w XVI w. Budowę wieży zakończono w 1585 r. Pożar w 1645 r. ponownie zniszczył kościół. W latach 1648-1682 naprawiono straty, jednocześnie przebudowując kościół i zakładając nowe sklepienie. W 1658 r. z fundacji Wojciecha Prus Chudzickiego odbudowano na planie kwadratu kaplicę Pana Jezusa przy prezbiterium. Od wschodu przylega do niej zakrystia z 1925 r. Na miejscu pierwotnej zakrystii znajduje się obecnie kaplica z 1935 r.

Na kościelnej wierzy znajduje się obecnie punkt widokowy. Od maja tego roku kościół został podniesiony do rangi bazyliki mniejszej.

 

  • Dawna synagoga

Przy ulicy Wodnej pod nr 7 stoi budynek dawnej synagogi, zbudowanej w latach 1819 - 1824. Funkcję świątyni budowla spełniała do 1939 roku. Po przeróbkach w czasie okupacji niemieckiej budynek zatracił cechy zabytkowe. Obecnie zajęty jest przez firmy rzemieślnicze. W pobliżu synagogi znajdowała się mykwa - obrzędowa łaźnia żydowska.

 

  • Teatr Miejski, Plac Teatralny

W miejscu gdzie dziś stoi budynek Teatru (siedziba Sieradzkiego Centrum Kultury), niegdyś znajdowały się stajnie pocztowe. W 1874 roku przebudowano je na salę teatralną, a w 1900 r. nadano mu obecny klasycystyczny kształt. Kolejno przebudowa miała miejsce w latach sześćdziesiątych. Współczesny wygląd i funkcjonalność zawdzięcza Teatr gruntownej modernizacji z roku 2008. Działanie to prowadzone było w ramach projektu „Europejskie Sceny Teatru im. Stefana Jaracza” dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej.

 

  • Dawny zajazd pocztowy

Pochodzący z początku XIX wieku dawny zajazd pocztowy z 1920 r. Po rekonstrukcji i gruntownym remoncie obiekt ten zajmuje obecnie Biuro Wystaw Artystycznych.

 

  • Dworek modrzewiowy

Obecnie pełni rolę kawiarni i hotelu. Wzniesiony w XIX w. we wsi Wrząca, gdzie był domem zarządcy. W 1863 r. służył jako szpital powstańczy. Do parku Staromiejskiego przeniesiony w latach 60-tych naszego stulecia.

 

  • Kościół św. ducha

Według tradycji miał być ufundowany jako wotum za szczęśliwe zakończenie wojny z Krzyżakami i nazywany jest “grunwaldzkim”. Jest to budowla drewniana, konstrukcji zrębowej, oszalowana. Dach dwuspadowy, kryty gontem, z wieżyczką na sygnaturkę. Pierwotnie stał u zbiegu ulic Sienkiewicza i Warckiej, na tak zwanym Przedmieściu Warckim (Świątoduskim). W 1853 kościół rozebrano i przeniesiono na miejski cmentarz. Wewnątrz kościoła znajduje się m.in. XIX wieczny krucyfiks z malowaną na czarno figurą Chrystusa. Ołtarz w stylu barokowym z drugiej połowy XVIII w. oraz stacje Drogi Krzyżowej wykonane przez znanego twórcę ludowego, rzeźbiarza Stanisława Korpę.

 

  • Wzgórze zamkowe

Wzgórze zamkowe położone jest przy ul. Podzamcze, kilkaset metrów na południe od Rynku, tuż obok Sieradzkiego Parku Etnograficznego. Porośnięte drzewami wzgórze stoi na przedłużeniu ul. Zamkowej. W połowie XI w., na zachodnim skraju doliny Warty, ok. 600 m na wschód od dzisiejszego rynku, założono na obszarze ok. 4 ha otwartą osadę typu targowego. Na jej miejscu pod koniec XI w. lub na przełomie wieków XI i XII, w widłach rzek Warty i Żegliny wniesiono obronny gród kasztelański. Gród - otoczony wałami obronnymi zbudowanymi w dolnej partii ze skrzyń drewnianych wypełnionych kamieniami i ziemią, a w górnej z układanych na przemian wzdłuż i w poprzek bierwion - miał 90 m średnicy. Wały u podstaw miały 7 m grubości, a otaczała je głęboka fosa. Do grodu od strony południowo-wschodniej przylegało podgrodzie założone na niewielkim ostrowiu, połączone groblą przerzuconą przez fosę. Zajmowało powierzchnię 1 ha, istniało w jego obrębie ok. 100 domów zamieszkanych przez ok. 750 osób. Za panowania Kazimierza Wielkiego gród doczekał się remontu. Stare fortyfikacje drewniano-kamienno-ziemne zastępowano nowymi.

Obecnie Wzgórze Zamkowe nabrało nowego charakteru poprzez przeprowadzoną rewitalizację w ramach projektu pn. ”Od elekcji królów Polski do epoki Internetu  - sieradzka starówka historycznym kulturowym dziedzictwem regionu”  w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na  lata 2007-2013. Powstała sieć ścieżek parkowych z elementami małej architektury. Odtworzona została dawna fosa,
wyeksponowano także poniemieckie bunkry. Krajobraz dopełniają kładki piesze i rowerowe, most, taras widokowy i ścieżka edukacyjna „Głosy historii”.

Generalni sponsorzy

Tamex Mosir Sieradz Kaufland

Sponsorzy i partnerzy PZLA

Orlen
4f
Polanik
Oshee
Okęcie

Organizatorzy

Mosir Sieradz
Miasto Sieradz
PZLA
×

Wyszukaj w serwisie